onbekende auteur•5 jaar geleden Het lerarenberoep is vrij eenzaam: ieder in zijn/haar klas, met de deur dicht. Er is wel samenwerking tussen leerkrachten, maar dat is niet altijd betrokken op lessen, lesinhouden, ... waar we elke dag mee bezig zijn. Leraren werken veelal naast elkaar in parallel, niet als een team met een duidelijke organisatie, planning, samenwerking, reflectiemomenten, ... . Er wordt uiteraard wel aan uitwisseling gedaan, maar dat is dikwijls een individuele beslissing van personen. Als er vergaderd wordt spreken leerkrachten meestal over het functioneren van de leerlingen, maar niet over het functioneren van het lerarenteam. Wat gaat goed en moeten we behouden? Wat gaat niet goed en moeten we aanpassen? Welke zijn de nieuwe dingen die we kunnen proberen? De huidige schoolorganisatie is hier niet vreemd aan.Idee 1: versterk samenwerkingsverbanden in de school. Dit kan op verschillende niveaus. Mensen maken deel uit van een netwerk van teams en kunnen dus in verschillende teams participeren (vakgroep, leerkrachten van een bepaalde klas, vakoverschrijdend, binnen de pool, met coördinatoren, ...). Zorg dat deze teams ook daadwerkelijk als teams functioneren met een planning, organisatie, aansturing, met de juiste verantwoordelijkheden en met de vrijheid om deze verantwoordelijkheden in te vullen. Met directie wordt afgesproken wat er moet gebeuren, de teams bepalen hoe iets gebeurd. Het vereist een leiderschap dat uitgaat van vertrouwen en een omgeving waarin fouten maken toegestaan is. "Ik heb liever dat je om vergiffenis komt vragen dan om toestemming".Idee 2: maak van scholen echte kennisinstituten. Vandaag hebben veel leerkrachten hun eigen cursusmateriaal en alles wat daar bij hoort, en zijn daar de volledige eigenaar van. Het 'intellectual property' is van het individu. Maak werk van kennisborging op schoolniveau. De vraag die hier centraal staat: als leraar X of Y morgen wegvalt/vertrekt, hoe eenvoudig is die dan vervangbaar? Moet de nieuwe collega maar zijn/haar plan trekken met lange dagen en overwerkte weekends, eventueel aangemoedigd door collega's die zijn/haar lot aantrekken? Of is alles aanwezig om de overdracht vlekkeloos te laten verlopen en indien niet, welke stappen moeten we ondernemen om dit aan te pakken. Of ook: geef aan die leerkracht alles wat binnen de school beschikbaar is, en bepaal hoe die zijn/haar bijdrage kan leveren aan hetgeen er al aanwezig is. Maak werk van een growth mindset: hoe versterken we onze kennis? Belangrijk is dat de continuïteit gewaarborgd is en groei centraal staat, zowel voor de leerlingen als de leerkrachten, zodat de kwaliteit van het onderwijs niet afhangt van individuen maar van een gans schoolteam. Starters zullen hier wel bij varen, evenals de school.
