Kwaliteitsvol onderwijs voor álle leerlingen

Zorgen dat álle leerlingen de juiste begeleiding krijgen en optimaal uitgedaagd wordt (zowel in gewoon als buitengewoon onderwijs)?

Hoe je het ook draait of keert ... Leerkrachten komen meer en meer in aanraking met zeer diverse klassen. Dat maakt het zeker niet altijd gemakkelijk.

Om deze 'diverse werkplek' aantrekkelijk te maken zijn er daarvoor toch enkele fundamentele basisingrediënten nodig.

Uit onderzoek* komt naar voor dat een aantal werkwijzen en competenties succesvol zijn bij het omgaan met verschillen in de klas:

• leerkrachten en school waarderen en benutten de diversiteit,
• leerkrachten en school aanvaarden leerlingen met SOB,
• leerkrachten doen positieve ervaringen op bij het lesgeven aan leerlingen met SOB,
• leerkrachten en school werken samen met anderen (ook leerlingen en ouders),
• leerkrachten en school maken heterogene groepen,
• leerkrachten gebruiken effectieve leer- en lesstrategieën,
• leerkrachten bieden rust en structuur,
• school heeft systematische aanpak van gedragsproblemen,
• leerkrachten worden ondersteund via richtinggevend leiderschap / via professionalisering / via teamteaching / via observatie en feedback,
• leerlingen met SOB krijgen extra ondersteuning en aangepaste hulpmiddelen.

Als leerkrachten deze competenties bezitten, als voldaan wordt aan deze voorwaarden, zullen de leerkrachten zich bekwamer voelen. Hierdoor zal de diverse werkplek minder een uitdaging vormen.

Hiervoor is een beleid nodig waarbij niet enkel de leerling centraal staat, maar ook de leerkracht; waarbij leerkrachten tijd en ruimte krijgen om te leren, expertise te delen en te overleggen; waarbij er voldoende ondersteuning is voor leerkrachten én leerlingen.

Nog een bijkomende aanvulling: 'We mogen en moeten aandacht hebben voor diversiteit maar overdreven aandacht voor diversiteit is ineffectief. De kunst van het lesgeven is het zien van de overeenkomsten en niet van de verschillen.'

(*) bronnen van onderzoek:

• WSNS (Weer Samen Naar School). (2009). Omgaan met verschillen in de klas
• Van Mieghem, A. (2020). Inclusief onderwijs implementeren: Wat zijn hefbomen om leraren te ondersteunen?
• Potential - Kenniscentrum. Vijf competenties voor inclusie.
• Gezinsbond. (2019). Hefbomen voor inclusie - Ouders vertellen over maatregelen die helpen in het onderwijs.
• European Agency for Development in Special Needs Education. (2012). Profiel van inclusieve leraren.